الملا فتح الله الكاشاني

16

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

حق تعالى بيان احكام يمين نمود كه در ميان اهل جاهليت شايع بود بعد از آن بندگانرا نهى فرمود از افعال قبيحه جاهليت از شرب خمر و قمار و غير آن فرمود كه . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى زمره مؤمنان إِنَّمَا الْخَمْرُ جز اين نيست كه خمر و ساير مسكرات مايعه در اين امر داخل است وَ الْمَيْسِرُ و قمار و اين نيز عام است و شامل نرد و شطرنج و جوز بازى و غير آن وَ الْأَنْصابُ و بتانى كه نصب كرده‌اند براى عبادت وَ الْأَزْلامُ و تيرهاى اقداح و تفسير آن در اول سوره مذكور شد رِجْسٌ پليد است و كريه و اين اسم هر چيزيست كه عقل و شرع آن را كاره باشد مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ از وسوسه شيطانست و فرمودهء او فَاجْتَنِبُوهُ پس اجتناب كنيد از اين پليد كه امور مذكوره‌اند لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ شايد كه شما رستگار شويد باجتناب از اين . إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ جز اين نيست كه ميخواهد شيطان آنكه افكند در ميان شما دشمنى و خصومت فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ در خوردن خمر و باختن قمار وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ و باز دارد شما را از ياد كردن خداى تعالى وَ عَنِ الصَّلاةِ و از نماز گذاردن فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ پس آيا هستيد شما باز ايستادگان مراد نهى است از روى مبالغه است يعنى البته از اينها باز ايستيد بعد از آنكه بر معايب اينمنكرات مطلع شديد - در تيسير آورده كه در اين آيه ده دليل است بر حرمت خمر اول آنكه خمر را با قمار قرين ساخت و قمار حرام است پس قرين وى نيز حرام باشد دوم آنكه او را با بت پرستى در يك سلك كشيده و آن سر همه حرامهاست پس اين نيز حرام باشد سوم او را رجس گفت و هر چه پليد است حرام باشد چهارم فرمود كه از عمل شيطانست و هرچه كار شيطان باشد حرام است پنجم امر كرد كه از او اجتناب كنيد و هرچه از او دور بودن واجب باشد حرام باشد حرام باشد ششم آنكه رستگارى را متعلق ساخت باجتناب آن و هرچه چنين باشد حرام است هفتم فرمود كه سبب دشمنى و خصومت است و هر چه در ميان مسلمانان سبب عداوت بود حرام بود هشتم باز دارنده است از ياد خدا و هر چه بنده را از ياد خدا باز دارد حرامست نهم سبب منع است از نماز پس بيشك حرام بود دهم فرمود كه بازايستيد از او يعنى ترك آن كنيد و هر چه ترك فرض است حرام است - محمد حنفيه از پدر بزرگوار خود عليه السّلام روايت فرموده كه آن حضرت فرمود كه هر كه خمر خورد چون دختر خواهد به او ندهيد و سخنش را راست مداريد و شفاعتش را نپذيريد و بر هيچ امانتى او را امين مداريد و اگر او را امين شناسيد آن امانت را ضايع گرداند و بر خداى لازم شود كه عوض آن ندهد